Een sprookje voor blauwgekielde waanzinnigen

Ook dit jaar is er weer een vijfde seizoen, nu begin maart. En dat wordt als volgt berekend; de eerste zondag na de eerste volle maan na het begin van de lente op 21 maart – en dan een stuk of 40 dagen terugtellen. Een niet al te makkelijke methode om te bepalen wanneer het carnaval is, maar dan staat de wereld op z’n kop, dus waarom ook niet.

Als Jan Sluijters hierbij was geweest had hij dat zeker met olieverf vereeuwigd, en was het nu te zien in het Noordbrabants Museum in Den Bosch. Jan Sluijters – de Wilde Jaren.

Spotten met de machtsverschillen, symboliseren van de overwinning van het leven over de dood, bespotten en vieren van de menselijke sexualiteit, en dat feestend tot je erbij neervalt…..Carnaval.

Tijdens dit feest is er geen onderscheid tussen arm en rijk, arbeider of baas, jong of oud, gelovig of ongelovig, blank of zwart. Tijdens enkele dagen in het jaar is er volledige gelijkheid en heerst er een broederlijke vrolijkheid. Ieder heeft de vrijheid zijn leven even te veranderen. Een arbeider kan zich even miljonair wanen, een atheïst kan zich in een priester verkleden. Men kan zelfs van huidskleur veranderen, en dat allemaal door het ‘carnavalsrecht’ op de karikatuur.

Vandaag deel 1 Hoe het begon.

Moderne Tijd – Cuijk in het vijfde seizoen

’t ene jaar zit aan het andere vast

Oftewel, in het verleden ligt het heden – een mooie spreuk voor de CuijkseCanon.

     GELUKKIG NIEUWJAAR

Begin januari een reeks vensters over het Cuijkse karnaval,

een periode waarin de wereld op z’n kop staat en die mijn opa uit het Rijnland (Niederrhein), het vijfde seizoen noemde!

 

Hoop, branie, herrie en…..verloofdencursussen

‘Woodstock’ Jeans 1969
Met dank aan TextielMuseum Tilburg
www.textielmuseum.nl

Het tijdsbeeld van de jaren 60 blijft maar nazinderen; het decennium dat de verbeelding aan de macht wilde brengen, dat hoopvol begon, een ontvoogding inzette, te maken kreeg met geweld en repressie, maar uiteindelijk het meest toekomstgerichte tijdvak was van de twintigste eeuw.

Revolutionaire en utopische tijden in Cuijk?

Moderne Tijd – De sixties, een ambigu erfenis

 

 

Een geestverruimende ervaring?

You say you want a revolution

Well, you know

We all want to change the world

(the Beatles)

Er zijn genoeg clichébeelden van de jaren zestig – de sixties. Passend in het huidige tijdperk zijn die inmiddels volledig gepolariseerd, voor de een ’n decennium van verbeelding en vrijheid, voor de ander een periode van onverantwoorde afbraak. In ieder geval een tijdperk waarin Nederland snel veranderde: economische groei, welvaart, politieke vernieuwing, radicalisme, ontzuiling, ontkerkelijking, de snelle opmars van de televisie, grotere seksuele vrijheid, de opkomst van een jongerencultuur, de vorming van een militante linkse studentenbeweging en een verhevigd generatieconflict.

Hans Righart heeft het hele tijdperk treffend samengevat in een zin: ‘Minder naar de kerk, meer naar school, minder werken en meer seks’.

We zijn allemaal erfgenamen van de sixties, maar wat staat er in het testament?

Next week: turn on, tune in, drop out – Cuijk in de sixties

Popgroep ‘Dime’ met “Feelings” from MarcelSiebers.nl on Vimeo.

The kid’s main man, Saint Nicholas

“En we willen ook niet meer bang gemaakt worden voor de duivel. Eerst zaten ze je bang te maken voor Sinterklaas, dat bleek je vader te zijn. Helemaal voor niks bang geweest. Toen zaten ze je bang te maken voor de kerstman. Bleek ook weer je vader te zijn. Nou, dan zal de duivel ook wel je vader zijn”      Aldus Fons Jansen in ‘Kinderen aller landen’

Tradities geven kleur aan het leven, zeker als ze feestelijk zijn, zoals carnaval, Koningsdag en Sinterklaas. De intocht, de schoen zetten, pakjesavond, zingen van Sinterklaasliedjes; de rituelen die horen bij het feest voor alle leeftijden. Een heerlijke traditie, inmiddels onderdeel van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed, want zoals Godfried Bomans ooit zei: “Sinterklaas bestaat niet, maar het Sinterklaasfeest wel!”.

RoetveegPieten???

de Sint op Cuijkse bodem

(Extra’s – Immaterieel Cultureel Erfgoed – de Sint op Cuijkse bodem)

In december een venster over wat sommigen de meest opwindende periode noemen uit de geschiedenis van Cuijk, van Nederland en de hele westerse wereld…

Niet meer bij Netflix, wel bij de CuijkseCanon, ’n Sinterklaasfilm

Een Engelse ‘krantenkop’? Door het monnikenwerk van het New Netherland Institute is Amerika bezig zijn Nederlandse wortels te (her)ontdekken. Het vergeten archief van Nieuw-Nederland wordt vertaald naar modern Engels. Uit de notulen van vergaderingen, rechtbankverslagen, dagboeken, brieven en winkelbonnetjes van Nieuw-Nederlanders komen alleraardigste details naar voren. Dat er in 1675 nog Sinterklaas werd gevierd bijvoorbeeld, Maria van Rensselaer kocht dat jaar twee stuks ‘Sinterklaesgoet’ bij de bakker.

Bovendien ontdekken ze de nasty truth about Santa, he gets his ass kicked any time by Saint Nicholas. In the Netherlands, Saint Nicholas rules!

Bloed en heldenmoed – de slag bij Katwijk

Motti Golani (Israëlische historicus): “Geschiedenis loopt van het verleden naar het heden. Collectief geheugen loopt van het heden naar het verleden.”

Het verleden wordt steeds vaker ingehuurd om het heden ‘great again’ te maken. Poetin grijpt terug op tsaristisch Rusland, Erdogan op het Ottomaanse Rijk, IS op het kalifaat, China op het machtige Chinees Keizerrijk en Trump op de na-oorlogse dominantie van de States. De leiders streven naar een imaginaire orde gebaseerd op een geloof in gemeenschappelijke mythes.

De geschiedenis is zijn gang al gegaan, het is aan ons om er een verhaal van te maken. Daarbij is het minstens zo belangrijk de nachtmerries te herinneren als de momenten van menselijke triomf.

Een venster over ‘Hoe de duitscher de Maas overstak’ bij Katwijk, mei 1940. Waarschijnlijk het eerste vuurcontact met de Duitsers op Nederlandse bodem. Met verslagen van militairen die deelnamen aan het gevecht. Voor ons zijn het nog slechts feiten, maar voor hen was het menens. En dan de vraag die nooit weggaat…….

Moderne Tijd – Bloed en heldenmoed

korporaal Petrus Lambertus Verplak (†) 10 mei 1940 in rivierkazemat-zuid “daarom geef ik nu manmoedig mijn leven…zo laat ik aan de jongeren een edel voorbeeld achter, hoe men met moed en overtuiging een dood kan sterven voor een verheven en heilig doel”

‘Der Kampf um die Maas’

Oktober is de maand van de geschiedenis. Dit jaar met als thema ‘Opstand’.

Het was de Duitsers in mei 1940 niet alleen om de Nederlandse steden in het westen te doen, minstens zo belangrijk was een spoedige bezetting van Zuid-Nederland. Maar dan moesten ze wel eerst een lastige hindernis nemen; de Maas en haar bruggen. Bij Mook en Katwijk kwam het tot een zwaar gevecht. Met weinig middelen maakten de Nederlandse militairen de Blitzkrieg ietsjes minder blits. Volgende week ‘Der Kampf um die Maas’.

Katwijk – korporaals Kloet, Rothuis en Jaspers als bewakers op de brug

Als de rook om je hoofd is verdwenen

George Washington, Eddy Merckx, Hitler, Sinterklaas, de Gaulle. Die verwacht je niet zo snel in een rijtje. Overeenkomst? Laten we naar een volgend rijtje gaan: Elisabeth-Bas, Oldebarneveld, Schimmelpenninck, Panter. Al warm? Nog een rijtje dan: Agio, Willem II….aha, sigarenbandjes! Alle kinderen sparen wel iets en in de jaren ’50 waren sigarenbandjes erg populair voor in het plakboek. Dat verzamelen ging vlot, er werd nog volop gerookt, ook sigaren. En om de cliëntele te voorzien van hun smoorgerief waren er nogal wat sigarenfabriekjes en winkels met een aanzienlijk assortiment rookartikelen.

Ook in Cuijk, in het venster ‘In de (rook)wolken zijn…’ aandacht voor twee Cuijkse tabaksverkopers.

Extra’s – Op zoek naar de verloren tijd – In de (rook)wolken zijn

de CuijkseCanon verbindt

VERLANGEN NAAR TASTBAAR VERLEDEN

De CuijkseCanon slaagt er telkens in om erfgoed objecten en verhalen te verbinden aan historische processen en perioden om er betekenis aan te geven (voor de academici – historisch contextualiseren).

Bijvoorbeeld: het artikel in het Cuijks weekblad over de Cuijkse beiaardier Siebers ( extra’s – immaterieel cultureel erfgoed – Torenmuziek Cuijk), of de berichten over wolven ( vroegmoderne tijd – wolven in het Land van Cuijk) en de recent verworven status van biosfeer gebied van de Maasheggen ( extra’s – over-leven aan de Maas – de Maasheggen).

Lokale overblijfselen en verhalen krijgen nu eenmaal meer betekenis wanneer je ze in context van regionale, nationale of globale historische ontwikkelingen plaatst.

Blijven lezen dus…..

Bezoek ook eens de site van entoen.nu regiocanons, een verzameling canons uit heel Nederland.

Een reusachtig web, gemaakt van heggen (reprise)

Will Durant: ‘de geschiedenis is als een rivier met zijn oevers. Veel wetenschappers concentreren zich op het bloedige water dat zo vaak door de rivier stroomt. Maar zien niet dat op de oevers mensen toch altijd blijven voortbouwen aan hun bestaan’.

Een citaat dat zo ongeveer alle lokale canons een bestaansrecht geeft. De geschiedenis van de ‘kleyne luyden’, verpakt in een verhaal, spreekt aan en wordt doorgaans goed gelezen.

Over oevers gesproken, er is al een venster over de Maasheggen, misschien wel het oudste cultuurlandschap van Europa. Al meer dan achthonderd jaar gaan natuur, economie en cultuur hier hand in hand samen.

Apple maps

Het belang hiervan wordt onderstreept door de UNESCO, het Maasheggengebied is van nu af een biosfeer gebied. Het kan als voorbeeld gelden hoe we met de natuur moeten omgaan; zonder mens, dier, plant of landschap te kort te doen.

De biodiversiteit zal gehandhaafd worden, de toerist mag genieten van de natuur en ondernemers kunnen er aan verdienen. Er is al een Hagemeester bier op de markt en er zijn gesprekken van boeren uit het gebied met een supermarkt over de verkoop van Maasheggenmelk.

Extra’s – Over-leven aan de Maas – de Maasheggen

 

Na het zomer reces duiken we in de recente geschiedenis van Cuijk, ‘Une Belle Histoire’ – bijna sociologie. Tot die tijd wens ik u een heel mooie zomer.

Voilà l’été!