Cuijk en het corona virus

Wat kan het snel gaan, in recordtempo van ecopanische naar viropanische tijden. Was het woord duurzaamheid niet weg te slaan uit de media, nu draait alles om het corona virus. Gewoonlijk wordt u hier bijgepraat over Cuijks erfgoed, verhalen over de mensen op wiens schouders wij staan, over gebeurtenissen uit ons Land van Cuijk, over bijzondere gebouwen, over feesten en eigenaardigheden van de bewoners. Maar wij zijn niet alleen op de wereld en grenzen bestaan alleen nog op papier. Ziekteverwekkers hebben zich zo wie zo nooit iets aangetrokken van de lijntjes in de Bosatlas.

Deze keer een verhaal uit Civis Mudi, over hoe mensen wereldwijd omgingen en nog steeds omgaan met epidemieën. Heel leesbaar en voor deze keer niet met het accent op Cuijk e.o., daarvoor is het te groot.

Ik hoop dat iedereen in de bizarre wereld, waarin we nu leven, nog gezond is en erin slaagt zijn/haar leven aan te passen aan de tijdelijke, nieuwe werkelijkheid.

Moderne Tijd – Epidemieën en irrationele reacties

Altijd al belangrijk geweest, schone handen

fanfare Caecilia

De toenemende globalisering lijkt een drijfveer voor mensen en gemeenschappen om op zoek te gaan naar lokale cultuur, tradities en erfgoed en die te beschermen. Binnen de cultuurwetenschappen zie je een verschuiving van de blik op culturen ‘ver af’, naar westerse samenlevingen. Dichtbij wordt (weer) belangrijk.

Harmonieën en fanfares vormden belangrijke bouwstenen voor het culturele en sociale leven. Cuijk had beide, de kerkelijke harmonie Gaudete in Domino en de fanfare Caecilia, toegankelijk voor iedereen.

Als er in Cuijk iets te doen was, was fanfare Caecilia van de partij. Koningschieten bij het Gilde, Kloosterfeesten in Sint Agatha, Oranjefeesten, Sesamfeest, gouden huwelijksfeesten, zakenjubilea, de opening van de eerste electrische centrale in het land van Cuijk, enz. enz. Fanfare Caecilia stond altijd klaar de bijzondere gebeurtenissen op te luisteren.

Leest u over de opkomst en neergang van deze ‘goddeloze’ fanfare (geen Sint in de naam en dus tegengewerkt door de pastoor) in het venster van deze maand.

Extra’s – Immaterieel cultureel erfgoed – fanfare Caecilia.

fanfare Caecilia

 

Lichten doven en veergeld gereedhouden

De veerdiensten Katwijk – Mook en Cuijk – Middelaar. Eeuwenlang de vlugste (en kortste) verbinding tussen Oost-Brabant en het Rijk van Nijmegen. Dat hadden de Romeinen al door, maar die gaven de voorkeur aan een brug. Dat was weersonafhankelijk en je kon het in beide richtingen tegelijk gebruiken. En zo denken we er nu weer over; de A73, het spoor en (binnenkort) de fietsers hebben een eigen vaste oeververbinding. Einde veerpont?

vroegere Maasstraat met oude Raadhuis, politiebureau,  hotel Bellevue en veerpont

Drs P:

“We zijn hier aan de oever van één machtige rivier
De andere oever is daarginds, en deze hier is hier
De oever waar we niet zijn noemen wij de overkant
Die wordt dan deze kant zodra we daar zijn aangeland
En dit heet dan de overkant, onthoud u dat dus goed
Want dat is van belang voor als u oversteken moet
Dat zou nog best eens kunnen, want er is hier veel verkeer
En daarom vaar ik steeds maar vice versa heen en weer
Heen en weer
Heen en weer
Heen en weer
Heen en weer

Moderne Tijd – Lichten doven en veergeld gereedhouden

De roerige jaren twintig?

Met de komst van het nieuwe decennium hopen sommigen op een herhaling van de ‘roaring twenties’ uit de vorige eeuw. Maar roerig betekent naast druk en levendig ook onrustig! En dat was het in Cuijk zeker als het gaat over die zo vertrouwde rivier.

Veel Cuijkenaren nu hebben geen idee van de ramp die zich in de nacht van 16 op 17 januari 1920 voltrok.Het water uit de Maas werd even onze grootste vijand. Woest stromend water, de waterwolf, kent een vernietigende kracht.

Er zijn beelden, maar die zijn van na de overstroming, het water was toen weer rustig en gezakt. Geen ‘live’ beelden zoals je tegenwoordig hebt bij iedere ramp. Maar het ontbreken van een live verslag betekent nog niet dat het allemaal wel meeviel. Ook zonder journaalbeelden waren er dode dieren, mensen op het dak van hun huis, veel schade, ontreddering en ellende.

Deze ramp (en de volgende) had misschien voorkomen kunnen worden. Maar een paar jaar later stond Cuijk en omgeving weer blank, in 1926. Welke duistere waarheid komt dan bovendrijven?

Moderne Tijd – De watersnood van 1920 (honderd jaar geleden deze maand)

Met twee subvensters: een prachtig verslag van A van Riet: ‘Beers, den 18 januari 1920’ én een verslag van een redacteur van de ‘Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant’, met een verontrustend laatste stukje; precies 100 jaar voor deze overstroming werd Cuijk ook getroffen door een waterwolf. Als er sprake is van een 100-jarige interval staat ons dit jaar dus wat te wachten………   

De watersnood van 1920 in Cuijk
Lacto (nu Nutricia)

Cuijk in het Interbellum

In 1975 bracht de Britse rockband Supertramp een vierde album uit. Op de cover, in kleur, een zonnebadende man onder een gele parasol. Radiootje, krantje, cocktail, life’s good. Achter hem, in grijstonen, schoorstenen die veel meer CO2 uitstoten dan in de alarmerende rapporten van het IPCC als absoluut wenselijk gesteld wordt. Onder hem ernstig vervuilde grond met meer PFAS dan onze overheid kan berekenen.

De titel van het album ‘Crisis? What crisis?

2019 wordt het jaar van de crises (meervoud!). Er worden ons apocalyptische scenario’s voorgespiegeld: Bijbelse verhalen over een nieuwe zondvloed door de klimaatverandering, de ondergang van het Avondland door de multiculturele samenleving, het einde is in zicht!

Maar we hebben toch eerder crises overwonnen? In de jaren ’20 en ’30 zag men het ook even niet meer zitten, al helemaal niet na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

We gaan terug naar Cuijk tijdens het Interbellum, het tijdperk tussen de twee wereldoorlogen.

Moderne Tijd – Morgen gaat het beter

 

Het zwartepieten van een kinderfeest

‘Seksistische’ sprookjes en ‘racistische’ kinderfeestjes, hoe is het toch zo ver kunnen komen?

Ouderen die een kinderfeest misbruiken om misstanden uit het verleden uit te vechten, ouderen die bij voorbaat in de gevangenis opgesloten worden om een aanslag op Sinterklaas te voorkomen, ouderen die met elkaar op de vuist gaan tijdens een kinderfeest, ouderen die zelf als kind heerlijk cowboy en indiaantje gespeeld hebben, maar het nu niet meer gunnen aan hun kinderen, ouderen die … ach.

De VARA had ooit een briljant programma, ‘de stratemaker op zee show’. In dit programma waren de ouders dom en wisten de kinderen het veel beter. Ouders werden zelfs af en toe op het matje geroepen: “Zul je dit nooit meer doen mama/papa? Beloofd”?

Sinterklaas en zwarte Piet zouden graag zien dat dat programma weer terugkomt op TV, prime-time!

Sinterklaas in de Korte Molenstraat.

Voor iedereen die Sinterklaas en zwarte Piet een warm hart toedraagt, geniet met volle teugen van het komende Sinterklaasfeest. Een kinderfeest dat zelfs gevierd wordt als er geen kinderen meer bij zijn!

En dat al 700 jaar lang.

Voor wie toch niet wil luisteren, die gaat….

Extra’s – Immaterieel Cultureel Erfgoed – de Sint op Cuijkse bodem

http://cuijksecanon.nl/de-sint-op-cuijkse-bodem/

De dood van een orgelman

Waarin Cuijk geconfronteerd wordt met de raadselachtige verdwijning van een bekende Cuijkenaar en denkt dat er lijken onder de vloer van een kapsalon liggen.

Nederlanders zijn dol op online-shoppen, maar even zo goed willen ze op zaterdag in de stad lopen, winkelen is leuk, het is een activiteit die in de mens is verankerd. Zo af en toe hoor je dan ook nog een oud muziekinstrument, het draaiorgel. In veel steden kom je nog een orgelman tegen, in Cuijk niet meer. Wat is er gebeurd?

Extra’s – Kuukse Minse – De dood van een orgelman

Café De Blijde Ontmoeting

Waarin u kennismaakt met de broeders van de natte gemeente in Cuijk en leert hoe je een avond gratis kunt drinken.

Tegenwoordige cafés zijn eerder flexwerkplekken dan kroegen. Het bier heeft plaatsgemaakt voor caffè latte, het biljart voor de laptop. Daar zitten dus allemaal mensen te werken, nijver volkje. Sommigen hebben heimwee naar de bruine kroeg waar mensen hun biertje dronken en een kaartje legden onder het genot van een vers sigaretje. Te laat, andere tijden zullen we maar zeggen.

 

Extra’s – Op zoek naar de verloren tijd – Café De Blijde Ontmoeting

De schrijver en de kiezelsteentjes

Alhoewel de maakbaarheidsillusie steeds zichtbaarder wordt heeft de mens een oerneiging alles naar zijn hand te zetten. Sinds we rechtop lopen grijpen we in op onze omgeving. En in wat voor een ellende we ook terechtkomen, we proberen er altijd weer iets van te maken. Dat interesseert me en daar schrijf ik over. 

De grote verhalen uit ons verleden zijn bekend, ik schrijf op wat anderen laten liggen. De canon van Cuijk gaat vooral over mensen van wie wij de wereld hebben overgenomen en over voorwerpen die hun waarde vooral danken aan de verhalen en herinneringen die erachter schuil gaan.

Ik schrijf niet wetenschappelijk, eerder narratief. Iets voorbij de waan van de dag ook, niet alles is wat het lijkt. Het gaat ook niet over boegbeelden, bijzondere mensen vind je overal, doorgaans ook nog eens met een natuurlijke wijsheid in pacht. 

In de canon van Cuijk verhalen over voorwerpen die nooit in een museum zullen geraken en over mensen die nooit beroemd worden, maar die toch leuk zijn om te vertellen.

U mag de verhaaltjes zien als kiezelsteentjes. Klein Duimpje stooide deze om de weg naar huis terug te vinden. U helpt het de weg terug te vinden in uw geschiedenis. Want zonder kiezelsteentjes verdwalen we en weten we niet meer wie we zijn, waar we vandaan komen of waar we naartoe willen.

START – De schrijver

Een verre voorouder en de schrijver

Een verre voorouder en de schrijver

 

Zomertijd

Was er vorig jaar al geruzie over de zomer- dan wel wintertijd (weet u het nog, wat wordt het nu?), dit jaar zorgt de zomer weer voor gesteggel. Is het eens een paar dagen warmer dan 30 graden, duiken er opeens allerlei apocalyptische doemscenario’s op; weer stijgt de zeespiegel verder, extreem weer, hittegolven nog heter, moessons nog natter enz. Terwijl we vroeger toch zo blij waren als de zon een paar dagen scheen.

Een kleine terugblik op de zomermarkten in Cuijk, met vooral foto’s, die zeggen genoeg. Mooie zomer, geniet ervan en tot september.

Extra’s – Op zoek naar de verloren tijd – Zomermarkt Cuijk