Wolven in het Land van Cuijk

Freud en zijn leerlingen beschouwden de droom als een venster op het onbewuste van de persoon. Op dezelfde manier zouden mythen, legenden en sprookjes ons een blik gunnen op de verborgen wensen, ideeën en angsten van de mensheid in haar geheel.

Illustrator Ivan Bilibin, de Tsarenzoon en de grijze wolf

De held moet in de regel ontelbare draken, monsters en schurken verslaan als hij zijn schone wil veroveren. Meest bekende schurk tegenwoordig is de wrede stiefmoeder, maar verhalen over de wolf gaan honderden jaren terug. De fascinatie en angst voor wolven zit heel diep (het Roodkapje syndroom).

De psychoanalytische verklaring laten we maar aan specialisten over, vandaag een venster over de lotgevallen van de wolf in het Land van Cuijk.

 

Vroegmoderne Tijd, Wolven in het Land van Cuijk.

De come-back van de Canis lupus

De wolf is terug in Nederland! Incidenteel worden wolven gespot, maar de aanwezigheid lijkt min of meer een permanent karakter te krijgen. Volgens wolveninnederland.nl heeft een jonge wolvin een maand lang ongezien door het oosten van Nederland gezworven, waaronder ook oostelijk Noord-Brabant. Wolven mijden contact met mensen en kunnen zich ook in het kale winterlandschap goed verbergen.

Wolf pootafdruk Jeroen Helmer, www.wolveninnederland.nl

Volgens een poll van een regionaal dagblad vindt twee-derde van de deelnemers dat de wolf in Nederland thuishoort. Daar dachten ze in het verleden toch wel even anders over.

Volgende week een venster over wolven-netten. De gemeente Cuijk is nog in het bezit van zo’n net, kan weer van pas komen……

De moeder aller tochten – de Cuijkse Blériot race

1959, een zomeravond aan de Maas bij het stadje Cuijk. De hele bevolking op de kade en stadswal, zelfs het oude kerkhof ziet zwart van de mensen. Hooggehoede en kortgebroekte mannen rennen als gekken naar de pont ‘God met ons’. Pastoors verkleed als aristocraten, een fanfare die midden op de Maas de sterren van de hemel speelt, maar liefst drie missen op het bordes van het oude stadhuis en bookmakers die de laatste loten verkopen (en geheime tips geven). Verder een horde journalisten die verslag doet: de NTS (later NOS), radio Luxemburg, de Volkskrant, de Telegraaf, Trouw, de Tijd – de Maasbode, Algemeen Handelsblad, het Parool en jawel, de Friese Koerier. Veel heisa, hilariteit en landelijke aandacht voor Cuijk. Benieuwd?

CuijkseCanon.nl – Extra’s – De moeder aller tochten – de Cuijkse Blériot race.

Na gedaan werk…

Zouden uw grootouders weten wat een nurse-practitioner is? Of wat een game-designer, een webbeheerder, of een software engineer AppTech doet? Nieuwe tijd, nieuwe beroepen en dat geldt omgekeerd natuurlijk ook zo. Als bejaarden praten over een reetveger, een parlevinker of lorrenboer zult u ook even een zoekmachine moeten raadplegen. Het verdwijnen van oude ambachten en beroepen en de komst van nieuwe loopt als een rode draad door onze (economische) geschiedenis.

Frans Werts (links) en Theo van Elst. Werkzaam bij de Gebroeders Basten Kolen – en aardappelhandel. 

De moderne techniek en onze welvaart hebben veel oude beroepen de das omgedaan. Dat is niet erg, er komt ook allerlei nieuw werk bij. Maar intussen zijn er ontzettend veel beroepen waarvan wij geen idee meer hebben dat ze er ooit zijn geweest.  Ook in Cuijk:

Extra’s – Op zoek naar de verloren tijd – Verdwenen beroepen

Fijne Feestdagen

Ook in het nieuwe jaar blijft de canon een baken in een snel veranderende wereld.

Het vertrouwde verleden biedt immers het perspectief dat mensen zichzelf kunnen plaatsen in de stroom van de tijd waarmee ze hun identiteit in het heden kunnen verstevigen. Citaat Sam Wineburg

Ik bof, want ik woon in Cuijk

Het Maartenshof, extramuralisering en verpleegzorg

“Dit kleine vertrek is mijn laatste kamer.Naast het raam staat in de lengte mijn bed – meer een uit zijn krachten gegroeid kinderledikant met houten spijlen rondom.Een kleine meter vanaf mijn voeteneind, tegen de witte muur, staat een klein wit boekenkastje (van Ikea). Er staan wat boeken in en mijn prachtige tiendelige Sesam-encyclopedie. Naast dit boekenkastje een klein ladenkastje, waarin mijn cd’s. Erbovenop wat grammofoonplaten en een stapel boeken.Tegen dezelfde muur een ‘werktafel’ met glazen bovenblad (van Wehkamp), waarop mijn kleine portable Brotherschrijfmachine. De rolstoelleuningen passen precies onder die tafel. Voorts is er een vaste wastafel met spiegel. Niet te vergeten de kledingkast en dan heb je het gehad. Het is een monnikscel maar ik hoef tenminste niet langdurig in de ‘huiskamer’ te verblijven. Iedereen daar is me wezensvreemd.Je zult wel begrijpen dat ik me hier vaak ongelukkig voel. Weg mijn woning op de vierde verdieping van een oud grachtenpand, waar ik achtien jaar zo rustig woonde. Weg mijn oude rotzooi aan meubels en kasten waar ik me thuis voelde. Oud zijn is afstand doen van bijna alles waarmee je je in de loop der jaren hebt omringd. Oud zijn is ook het steeds weer overleven van nieuwe lichamelijke belemmeringen.”

Aldus de in 2015 overleden Nederlandse schrijver Frans Pointl, die de laatste jaren doorbracht in een Amsterdams verpleeghuis. Hij woonde nota bene in een kamer met uitzicht op zijn oude woning. Pointl stond niet bekend als een vrolijke frans en was zeker geen doorsneebewoner. Toch is zijn elegie voor de meeste bewoners en mantelzorgers zeer herkenbaar.

Moderne Tijd – De ouderenzorg in Cuijk – het Maartenshof

personeel Maartenshof

Geloof het of niet

Binnenkort bezoekt een belangrijke buitenlandse gast Nederland. Een oude man in wie sommige heilig geloven en anderen doen alsof hij niet bestaat. Maar hoe dan ook de initiator van het grootste spel van Nederland: gedichten, surprises, fabels, zingen en spelregels alleen bekend bij de ‘ingewijden’. Een heerlijk ouderwets feest voor jong en oud, Sinterklaas.

Hij ondervindt tegenwoordig wel wat concurrentie, maar volgens de catechismus van Sint-Nicolaas van Godfried Bomans heeft hij weinig te vrezen:

Vraag: Heeft Sinterklaas ook vijanden?
Antwoord: Sinterklaas heeft drie vijanden, te weten: de Paashaas, het Kerstmannetje en zij, die weigeren Hem als ernst te beschouwen. Van de eerste twee zegt Hij dat Hij niet gelooft dat ze bestaan, en van de derde dat het niet bestaat dat ze niet geloven.

In het weekend van zijn aankomst een venster over de Sint op Cuijkse bodem.

Porta Caeli, hier heb je wat aan elkaar

Het groeiende woningtekort na de Tweede Wereldoorlog voerde de druk op voor ouderen om huizen vrij te maken voor jongeren. Daarnaast werd het door het toenemende individualisme minder vanzelfsprekend dat kinderen voor hun ouders blijven zorgen. In de decennia na de Tweede Wereldoorlog werd dan ook gewerkt aan de uitbouw van de Nederlandse verzorgingsstaat. Daartoe behoorde onder meer de algemene invoering van pensioenen, een arbeidsongeschiktheidsverzekering en een recht op bijstand en werd de toegang tot onverzekerbare risico’s en langdurige zorg vastgelegd; dit laatste in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (awbz). De uitgangspunten waren steeds dezelfde: elke inwoner van Nederland kan aanspraak maken op deze verzorgingsarrangementen volgens behoefte, en elke bewoner draagt eraan bij volgens draagkracht. Bovendien ging het niet langer om gunsten, maar om rechten. Bij aanvang lag de focus op de bejaardenoorden, waar ouderen graag naartoe verhuisden om met leeftijdsgenoten de laatste jaren door te brengen, zo was de gedachte. In Cuijk werd dat het Porta Caeli.

Moderne Tijd – De ouderenzorg in Cuijk

Porta Caeli van boven af gezien

Gelukkig in een gesticht

Oktober is de Maand van de Geschiedenis, met dit jaar als thema ‘geluk’. Daar sluiten wij ons graag bij aan met een verhaal over het Liefdesgesticht in Cuijk.

Het Liefdesgesticht is misschien wel de eerste multifunctionele accommodatie van Cuijk geweest, bewoond door de Zusters van Liefde. Zij hebben zich honderdzeventig jaar ingezet voor de Cuijkse gemeenschap. O.a. voor een goed verzorgde oude dag, lichamelijk en geestelijk. Pionierswerk door de Zusters van Liefde.

De overige goede werken leest u in de eerste van een drietal vensters (Liefdesgesticht – Porta Caeli – Maartenshof) over de bejaardenhuisvesting/ouderenzorg in Cuijk.

Moderne Tijd – De ouderenzorg in Cuijk – Gelukkig in een gesticht

Huidige zorgcentrum Castella