Het cement van de samenleving

CBS rapport (2015) ‘Sociale Samenhang’: Het verrichten van vrijwilligerswerk is een belangrijke indicator van maatschappelijke betrokkenheid en participatie. Het gaat om vrijwillige inzet van burgers voor anderen en voor de samenleving. (…) Vrijwilligerswerk heeft naast een maatschappelijke ook een sociale functie. Door het verrichten van activiteiten voor een organisatie kunnen sociale contacten en daarmee sociale netwerken ontstaan die van belang zijn voor de sociale samenhang. De Nederlandse bevolking is over het algemeen positief over de waarde van vrijwilligerswerk voor de samenleving.

Koning Willem-Alexander in zijn eerste troonrede: ’De klassieke verzorgingsstaat verandert langzaam maar zeker in een participatiesamenleving. Van iedereen die dat kan wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving’. Het werden historische woorden: grootscheeps opgepikt door de media, hét woord van het jaar 2013 en inmiddels niet meer weg te denken uit ons collectieve vocabulaire.

Dat is duidelijke taal, vrijwilligers lijken wel het cement van de samenleving. CBS rapport (2015) ‘Sociale Samenhang’: Ongeveer de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder heeft zich in 2014 minstens één keer als vrijwilliger ingezet voor een organisatie of vereniging. De meeste vrijwilligers doen dat voor sportverenigingen, scholen, levensbeschouwelijke organisaties en voor verzorging en verpleging.

Cuijk kende in de jaren ’50 ’60 en ’70 een groep vrijwilligers die zich inzette voor een heel specifieke, maar grote groep, de kinderen.

Extra’s – Op zoek naar de verloren tijd – Avontuur Kindervreugd.

Nou dan gaan we naar de speeltuin

De speeltuin, beter bekend als recreatieoord de Messemaker. De Stichting Kindervreugd exploiteerde de Messemaker met speeltuin, kinderbad, camping, restaurant en midgetgolfbaan. En niet alleen dit, de stichting organiseerde ook bus-, boot- en treinreizen voor de jeugd, evenals de intocht van Sinterklaas, het vertonen van speelfilms in de Schouwburg, sportdagen en zo nog wat meer.

Volgende week Avontuur Kindervreugd, hoe een groep vrijwilligers zich jarenlang met hart en ziel inzette voor de Cuijkse jeugd.

Doe nou maar gewoon….

De geschiedenis van de jaren ’60 en ’70 lijkt overvol aan dramatische momenten; conflicten, oproer en opstand. De wereld leek wel bevolkt door nozems, rockers, punkers en boze studenten. Dat is een enigszins vertekend beeld, de kleine luyden leefden hun gewone leventje. Kinderen braaf op school, vader werkend voor het papieren loonzakje, moeder met keukenschort in het huishouden (en ’s avonds naar de moedermavo), warm eten tussen de middag, de waslijn in de tuin, lachen om Snip & Snap en op woensdagmiddag met de kleintjes naar de speeltuin.

Of zoals Will Durant ooit schreef: ‘de geschiedenis is als een rivier met zijn oevers. Veel wetenschappers concentreren zich op het bloedige water dat zo vaak door de rivier stroomt. Maar zien niet dat op de oevers mensen toch altijd blijven voortbouwen aan hun bestaan’.  Zo ook in het Land van Cuijk. Volgende week meer.

Honger naar houvast

“Hoe komt het dat ik ben wie ik ben?”.

Er bestaan tegenwoordig weinig zekerheden, we kunnen bijna nergens meer terecht met ‘zijnsvragen’. Terwijl we wel een behoefte hebben aan een vorm van houvast. Voorheen vonden we dat in kerk, geloof of een ideologie. Maar die zijn voor velen weggevallen. Er is een leegte ontstaan, een horror vacui, want mensen kunnen nu eenmaal niet leven met twijfel, onzekerheden en onbeantwoorde vragen. We hebben een nieuwe kerk nodig. Interessant is de toegenomen belangstelling voor geschiedenis en erfgoed; de populariteit van musea blijft groeien, historische boeken gaan als warme broodjes over de toonbank en er is een ware hausse aan canons. Zij bieden een nieuw houvast met boeiende en interessante verhalen, herkenbaar voor iedereen en zij vervullen die functie voor alsmaar grotere en bredere groepen.

Verhalen over onze eigen cultuur, daar willen mensen graag meer over weten. Daarom wordt de CuijkseCanon regelmatig uitgebreid met vensters, om u te laten zien waar wij de erfgenamen van zijn. Volgend week alvast een voorproefje van een nieuw venster dat begin maart gepubliceerd wordt.

Land van Cuijk / Land van Cocagne

Martijn Katan in Voedingsmythes: “Wat moet je drinken, en hoeveel? Een verwarrend onderwerp. Volgens sommigen drinken we veel te weinig water, anderen zweren bij de rustgevende eigenschappen van thee, en nieuws over gunstige effecten van alcoholica kan in alle tijden en culturen op een enthousiaste ontvangst rekenen.”

Bier flesjes brouwerij Cevelum

Ook in de CuijkseCanon komen bier en barmhartigheid bij elkaar. Een venster over de Cuijkse brouwerij Cevelum. Moderne Tijd – Nieuwe tijd, nieuwe nering – Land van Cuijk / Land van Cocagne.

De Staat van Cuijk

“Geschiedenis loopt van het verleden naar het heden. Collectief geheugen loopt van het heden naar het verleden.” Motti Golani

De Nationale Canon heeft er toe bijgedragen dat veel groepen en gemeenschappen aan de slag gingen met een eigen canon. Veelal wordt de locale canon aangegrepen om de eigen identiteit aan de hand van erfgoed te profileren. Zo ook de Cuijkse Canon die Het Verhaal van Cuijk verteld. Erfgoed krijgt pas betekenis in een verhaal. Dan ontstaat een beeld over vroeger en zijn we in staat die andere tijd (en de onze) beter te begrijpen.

De geschiedenis is zijn gang al gegaan, nu is het aan ons om er een verhaal van te maken.

Start – De staat van Cuijk

Zwarte kameraden, helden en een verloren jeugd

Met name als het om oorlog gaat lijkt de geschiedenis zwart-wit, je hebt de ‘goeden’ en de ‘fouten’. Tot dat je je er meer in verdiept, dan blijkt dat de mate van goed en fout een groot grijs gebied beslaat.

Een Engelse spion, al in 1941 in Nederland, berichtte destijds aan Londen: “Bij een invasie zullen de Dutch een stoel pakken, langs de kant van de weg gaan zitten en toekijken wie er wint. Daar gaan ze dan handel mee drijven”. Een beetje gechargeerd maar toch. Het blijft een taboe, maar waarschijnlijk waren er in WO II meer collaborateurs dan verzetslieden. En na Letland hebben vanuit Nederland de meeste (±25.000) soldaten voor de Waffen SS gediend.

Moeilijk, daarom twee verhalen om te inzicht te krijgen in (en wellicht begrip voor) de invloed van omstandigheden op menselijk gedrag. Om te beseffen dat de keuzes die je maakt, of die anderen voor je maken, sterk afhankelijk zijn van tijd en plaats.

Kuukse Minse:

De mensen die zij vreesden; Truus Telkamp, verzetsvrouw

De kinderen die wij vreesden; Frans Smeets, NSB kind

Moeder van een bevrijdingskind

Geallieerde soldaten waren na de bevrijding erg populair bij de Nederlandse meisjes. Je kon er leuk mee dansen, lachen en zo nog wat meer…. Zo populair en leuk dat er duizenden ‘bevrijdingskinderen’ zijn geboren uit die relaties. Die kinderen en de moeders kregen het meestal zwaar te verduren. Sommigen hielden er een levenslang trauma aan over, anderen maakten er maar het beste van.

In de galerij Kuukse Minse het aangrijpende verhaal van Miep Herms-Ebben, een vrouw met uiteindelijk twee liefdes. Wat is ‘love’? – ‘Very nice’!

De eerste vlag wordt geheschen  en een parachutist wordt door 't publiek op de schouders gedragen. Lang leven onze bevrijding!

Cuijk. De eerste vlag wordt geheschen en een parachutist wordt door ’t publiek op de schouders gedragen. Lang leven onze bevrijding!

Directeur van de vuilnisbelt

In 2014 was er in de Pont in Tilburg een expositie van de Amerikaanse fotograaf Philip Lorca DiCorcia. Daar waren oa een paar portretten te zien van zijn wereldberoemde serie ‘Heads’ waarin hij een moment vastlegde uit het alledaagse leven van nietsvermoedende voorbijgangers. Na het zien van deze foto’s ga je anders over straat, je kijkt met andere ogen naar voorbijgangers. Omdat een hoofd kan intrigeren. In Cuijk zou Lorca DiCorcia ongetwijfeld zijn lens op Toon Snoeren gericht hebben. Een markante kop die niet zou mistaan in de serie Heads. De canon heeft er ook een verhaal bij. Kuukse Minse – Kleinhandel in papier, vodden en metalen.

toon snoeren-logo

Coole Huub

“Als ik vuur zie ben ik niet te houden. Dan meen ik dat er mensen in nood zijn. Het is geen sport. Ik ben geen halve pyromaan, zoals ze wel eens van brandweerlieden zeggen.” Maar des te meer iemand die zijn hoofd koel houdt. Huub Jacobs, brandweerman. In de serie Kuukse Minse zowaar een held.

Huub Jacobs werd geboren in Cuijk op 13-09-1918 en overleed alhier op  18-06-1978.  Hij was vanaf 1947 chauffeur monteur bij de gemeente en vanaf 1966 opzichter technische dienst gemeentwerken Cuijk.  Vanaf 1946 was hij ook lid van de vrijwillige brandweer. Op 01-01-1960 werd hij ondercommandant en op 01-01-1973 adjunct hoofdbrandmeester. In 1964 ontving hij de bronzen medaille van het Carnegie heldenfonds voor het redden van 3 mensen uit een met giftige gassen gevulde looiput.  In 1968- bronzen kruis, 1971 verzilverd kruis, 1976 verzilverde gesp

Huub Jacobs werd geboren in Cuijk.  In 1964 ontving hij de bronzen medaille van het Carnegie heldenfonds voor het redden van 3 mensen. In 1968- bronzen kruis, 1971 verzilverd kruis, 1976 verzilverde gesp