Een eijlant tussen Moock en Catwijck

Sommige beweren dat de vaderlandse geschiedenis geschreven wordt in Amsterdam, Hollando-centrisch. Kan waar zijn en is niet erg, wij vullen dat wel aan en dat heeft niets met een Calimero-gevoel te maken. De slag om de Mookerheide wordt niet herdacht bijvoorbeeld. Dat zal te maken hebben met de verpletterende nederlaag van de oranje’s. Om dezelfde reden wordt er weinig aandacht besteed aan het beleg van Grave in 1674. Ook daar leden de Staatsen grote verliezen.

middelweertcombipub

Toch zijn beide gebeurtenissen erg interessant voor onze canon. In beide verhalen duikt een eiland op, de Middelweert. Tot aan de Tweede Wereldoorlog lag er namelijk tussen Katwijk en Mook een eiland. Voor velen misschien een verrassing, daarom een nieuw venster in de serie over de Maas –  onder extra’s.

Maastollen

Tot op de dag van vandaag is de Maas een belangrijke vaarroute en handelsverbinding. Ook nu is er nog volop scheepvaartverkeer; vrachtverkeer via het water is goedkoop en de rivier verbindt nu eenmaal grote verstedelijkte- en industriegebieden. En waar vervoer is valt geld te verdienen, tegenwoordig via tolkastjes en stickers achter de voorruit van je auto, vroeger gewoon via handje ophouden: stoppen en betalen.

Weer een venster waarin de Maas een rol speelt, Maastollen – onder het venster Over-leven aan de Maas.

de Romeinse brug iterum

Bij een aantal vensters vindt u de opmerking ‘oog in oog met de geschiedenis’, plaatsen van herinnering, bedoelt om de geschiedenis op een andere manier dan via verhalen te beleven. In de canon staat al enige tijd een uitgebreid verhaal over de Romeinse brug. De archeologische vondsten van de Romeinse brug bij Cuijk, zijn overgebracht naar een bewaarplaats op de oude gemeentewerf in Beers. Deze restanten kunt u, op afspraak via de gemeente Cuijk (0485-396600) bezichtigen. Wethouder Rob Poel: “Door ook de restanten van de Romeinse brug toegankelijker te maken, kunnen we een nieuwe mogelijkheid bieden om inwoners én bezoekers van Cuijk kennis te laten maken met ons bijzondere Romeinse verleden.”

onderwaterrestantbrug

onderwaterrestant brug

Watersnood 1926

Na de verschrikkelijke overstromingen van 1880 en 1920 moest het Land van Cuijk nog eenmaal een hoogwaterramp ondergaan. De (laatste?) overstroming van 1926. Daarna was het toch wel welletjes. De Maas werd grondig onderhanden genomen, de techniek moest de tekortkomingen van de natuur verhelpen. Sindsdien lijkt de Maas getemperd…….

Twee vensters erbij, tekst, plaatjes en bewegende beelden van de ramp van 1926.

Beers Dorpsstraat watersnood

de Beersen mensch houdt de voeten droog

Watersnood 1920

Beste Canon-kijkers,

vandaag twee nieuwe vensters, een hoofdvenster over de watersnood van 1920, en daaronder een brief van AJ van Riet uit Beers – een uniek en prachtig ooggetuigenverslag.

Geen of weinig feiten (hoe groot was het gat in de dijk bv) maar veel meer een verledenverbeelding, een blik op het verleden vanuit het perspectief van mensen. Zo kunt u meelezen en -voelen.

Watersnood te Cuijk 17 januari 1920. Met een roeibootje worden de menschen levensmiddelen gebracht.

Watersnood te Cuijk 17 januari 1920. Met een roeibootje worden de menschen levensmiddelen gebracht.

De Maas, een stromende kracht

Rivieren hebben een grote invloed op het landschap waar ze doorheen stromen. Stromend water heeft voldoende energie om materiaal af te breken en verderop weer af te zetten. In de omgeving van Cuijk kom je vele door stromend water gevormde geologische fenomenen tegen, zoals komgronden en oeverwallen.

Ook heeft de Maas een niet te onderschatten invloed gehad op de ontwikkeling van het dorp Cuijk. Op de een of andere manier duikt de rivier telkens weer op in allerlei vensters.

De komende weken krijgt de Maas zelfs een hoofdrol in een aantal nieuwe vensters; leven aan de Maas, de Beerse Maas, de grote overstromingen, Maastollen enz..

In juli ieder weekend onder extra’s een tweetal nieuwe vensters, daarna een kleine pauze in augustus.

Hoge Maas en sneeuw 1954

Hoge Maas en sneeuw 1954

Wa zeddenou?

De laatste jaren stijgt de waardering voor het dialect. Het is misschien dan geen tweede taal meer, maar wordt nog steeds in informele situaties (thuis, carnaval, vrienden onder elkaar) gesproken. Het is een taal waarin met name ouderen zich nog goed kunnen uitdrukken en waarmee je je nog niet zo heel lang geleden verstaanbaar kon maken over de grens. Het is bovendien een mooie taal, ‘zoi dè? klinkt beter dan ‘Ligt dat in de lijn der verwachtingen?’ en ‘Welluk?’ is een stuk efficiënter dan ‘Pardon, ik heb u niet goed verstaan, kunt u dat herhalen?’ .

Enfin een nieuw venster ‘Onze Taal’ onder Moderne Tijd.

Zestiende eeuwse glasschilders uit Cuijk

In de Gelderlander, editie Maasland februari 2016, staat een oproep. ‘Bent u trots op iets in uw dorp en vindt u dat daarvoor, in welke vorm dan ook, permanent aandacht zou moeten zijn?’ Mail dan naar…..

In de gemeente Cuijk komen misschien wel meerdere personen in aanmerking voor een mail naar de Gelderlander of voor vereeuwiging in brons. De nu nog levende helden zullen op dat laatste nog even moeten wachten, maar goede geschiedenis heeft geen boodschap aan de goede bedoelingen van het nageslacht.

Gouda is bijzonder trots op twee kunstenaars die in de zestiende eeuw een belangrijke rol in de glasschilderkunst van de Noordelijke Nederlanden hebben gespeeld. Maar wist u dat de broers Crabeth Cuijkse wortels hebben? Dirck, de beroemdste van de twee, ook wel de ‘Rembrandt der glazeniers’ genoemd, is waarschijnlijk in Cuijk geboren. Vader Pieter Crabeth was een Cuijkse glazenier en waarschijnlijk diegene van wie Dirck het vak geleerd heeft en bovendien zelf een zeer verdienstelijk ‘glaesmaker’.

Middeleeuwen – Peter Crabet van Cuijck, glaesmecker

large

Een ‘gouden’ vondst?

Jan Kusters uit Vianen noemt zich ‘vrijwilliger in de archeologie”. Hij speurt met zijn detector akkers en bouwplekken af naar bijzondere zaken. Bijzondere munten behoren ook tot zijn opgravingen, maar de vondst van december 2015, een multi-muntgewicht uit de 16de eeuw, is tot nu toe zijn topstuk. Leest u hierover in een nieuw subvenster, vroegmoderne tijd – Cuijkse voorspoed – Akkers van goud.