Van nachtwacht tot pliesie

Wat (of wie) is er nodig om de overlast  van boeven en nihilisten of het geweld van anarchisten  te bestrijden? Volgende week een venster over de bromsnorren van Cuijk.

Personen op de foto slechts ter illustratie, voor zo ver bekend hebben zij nooit in het “kroetegat’ gewoond.

Carne vale of Carrus navalis?

Het woord carnaval heeft zeer waarschijnlijk een Latijnse oorsprong. Het kan afstammen van de Latijnse uitdrukking, carne vale (vaarwel aan het vlees), dat verwijst naar de vastenperiode van veertig dagen waarin christenen geen vlees mochten eten. Het kan ook een verbastering zijn van het Latijnse woord voor scheepswagen, carrus navalis, wat een verwijzing zou zijn naar de traditionele optochten tijdens het feest.

De carnavalsoptocht, voor velen het hoogtepunt van het carnavalsfeest. Maanden van voorbereiding om dan, voor een groot publiek, te schitteren en te pralen. Wel eerst goed het reglement lezen, er mag meer niet dan wel en de grens tussen kritisch en kwetsend is tegenwoordig heel erg dun.

Jammer, de insteek was oorspronkelijk dat van een gekostumeerd vreetfestijn waarbij men elkaar belachelijk maakte, dan wel een ludiek protest tegen imperialistische krachten.

Hoe dan ook, of u er nu een bourgondisch (met boerenkiel in cafés en zalen) dan wel een Rijnlands (in verenigingsverband op straat) carnaval van maakt, zet de wereld maar op z’n kop en geniet van de vreugde en overvloed tijdens dit ‘heidense overleven’.

Moderne Tijd – Cuijk in het vijfde seizoen – IV De Optocht

…en daarna, tijd om terug te keren naar de echte wereld, maar – graag met de goede kant naar boven.

Een dionysische vervoering

Stel, er is buitenaards leven en op een goede dag landt een vliegend schoteltje in Cuijk, net op het moment dat er hier carnaval is. Het groene mannetje loopt de Schouwburg binnen en wat ziet het: een kokende zee van zingende en botsende, springende en hotsende mensen. Wezens met wijdopen ogen, extatisch, om hun as draaiend, de armen gespreid en het hoofd in de nek geworpen. E.T. heeft op weg naar hier een spoedcursus Nederlands gevolgd, maar kan geen touw vastknopen aan het gebral en gelal. Hoe aan onze buitenaardse bezoeker uit te leggen wat hier aan de hand is. Niet doen!

Het carnaval is van ons, wat het ook wezen mag, wij zijn zo, jullie niet.

Moderne Tijd – Cuijk in het vijfde seizoen – III de Pronkzitting

’t Is geen kunst om boer te worden, maar om boer te blijven

Een evenement in zwart, wit en veel grijstinten, maar wel een die kleur geeft aan de carnavalsmaandag. Dan trekt er een gezelschap boeren door de Cuijkse straten, samengesteld uit alle rangen van de gemeentelijke hiërarchie. Als de rattenvanger van Hamelen loopt het boerenbruidspaar voorop, steeds meer volgelingen sluiten zich bij de stoet aan. Zij allen verhogen de feestroes en proberen duidelijk te maken dat Cuijk Brabants is, maar is dat wel zo?

Moderne Tijd – Cuijk in het vijfde seizoen – de Boerenbruiloft

Een sprookje voor blauwgekielde waanzinnigen

Ook dit jaar is er weer een vijfde seizoen, nu begin maart. En dat wordt als volgt berekend; de eerste zondag na de eerste volle maan na het begin van de lente op 21 maart – en dan een stuk of 40 dagen terugtellen. Een niet al te makkelijke methode om te bepalen wanneer het carnaval is, maar dan staat de wereld op z’n kop, dus waarom ook niet.

Als Jan Sluijters hierbij was geweest had hij dat zeker met olieverf vereeuwigd, en was het nu te zien in het Noordbrabants Museum in Den Bosch. Jan Sluijters – de Wilde Jaren.

Spotten met de machtsverschillen, symboliseren van de overwinning van het leven over de dood, bespotten en vieren van de menselijke sexualiteit, en dat feestend tot je erbij neervalt…..Carnaval.

Tijdens dit feest is er geen onderscheid tussen arm en rijk, arbeider of baas, jong of oud, gelovig of ongelovig, blank of zwart. Tijdens enkele dagen in het jaar is er volledige gelijkheid en heerst er een broederlijke vrolijkheid. Ieder heeft de vrijheid zijn leven even te veranderen. Een arbeider kan zich even miljonair wanen, een atheïst kan zich in een priester verkleden. Men kan zelfs van huidskleur veranderen, en dat allemaal door het ‘carnavalsrecht’ op de karikatuur.

Vandaag deel 1 Hoe het begon.

Moderne Tijd – Cuijk in het vijfde seizoen

’t ene jaar zit aan het andere vast

Oftewel, in het verleden ligt het heden – een mooie spreuk voor de CuijkseCanon.

     GELUKKIG NIEUWJAAR

Begin januari een reeks vensters over het Cuijkse karnaval,

een periode waarin de wereld op z’n kop staat en die mijn opa uit het Rijnland (Niederrhein), het vijfde seizoen noemde!

 

Hoop, branie, herrie en…..verloofdencursussen

‘Woodstock’ Jeans 1969
Met dank aan TextielMuseum Tilburg
www.textielmuseum.nl

Het tijdsbeeld van de jaren 60 blijft maar nazinderen; het decennium dat de verbeelding aan de macht wilde brengen, dat hoopvol begon, een ontvoogding inzette, te maken kreeg met geweld en repressie, maar uiteindelijk het meest toekomstgerichte tijdvak was van de twintigste eeuw.

Revolutionaire en utopische tijden in Cuijk?

Moderne Tijd – De sixties, een ambigu erfenis

 

 

Een geestverruimende ervaring?

You say you want a revolution

Well, you know

We all want to change the world

(the Beatles)

Er zijn genoeg clichébeelden van de jaren zestig – de sixties. Passend in het huidige tijdperk zijn die inmiddels volledig gepolariseerd, voor de een ’n decennium van verbeelding en vrijheid, voor de ander een periode van onverantwoorde afbraak. In ieder geval een tijdperk waarin Nederland snel veranderde: economische groei, welvaart, politieke vernieuwing, radicalisme, ontzuiling, ontkerkelijking, de snelle opmars van de televisie, grotere seksuele vrijheid, de opkomst van een jongerencultuur, de vorming van een militante linkse studentenbeweging en een verhevigd generatieconflict.

Hans Righart heeft het hele tijdperk treffend samengevat in een zin: ‘Minder naar de kerk, meer naar school, minder werken en meer seks’.

We zijn allemaal erfgenamen van de sixties, maar wat staat er in het testament?

Next week: turn on, tune in, drop out – Cuijk in de sixties

Popgroep ‘Dime’ met “Feelings” from MarcelSiebers.nl on Vimeo.

The kid’s main man, Saint Nicholas

“En we willen ook niet meer bang gemaakt worden voor de duivel. Eerst zaten ze je bang te maken voor Sinterklaas, dat bleek je vader te zijn. Helemaal voor niks bang geweest. Toen zaten ze je bang te maken voor de kerstman. Bleek ook weer je vader te zijn. Nou, dan zal de duivel ook wel je vader zijn”      Aldus Fons Jansen in ‘Kinderen aller landen’

Tradities geven kleur aan het leven, zeker als ze feestelijk zijn, zoals carnaval, Koningsdag en Sinterklaas. De intocht, de schoen zetten, pakjesavond, zingen van Sinterklaasliedjes; de rituelen die horen bij het feest voor alle leeftijden. Een heerlijke traditie, inmiddels onderdeel van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed, want zoals Godfried Bomans ooit zei: “Sinterklaas bestaat niet, maar het Sinterklaasfeest wel!”.

RoetveegPieten???

de Sint op Cuijkse bodem

(Extra’s – Immaterieel Cultureel Erfgoed – de Sint op Cuijkse bodem)

In december een venster over wat sommigen de meest opwindende periode noemen uit de geschiedenis van Cuijk, van Nederland en de hele westerse wereld…

Niet meer bij Netflix, wel bij de CuijkseCanon, ’n Sinterklaasfilm

Een Engelse ‘krantenkop’? Door het monnikenwerk van het New Netherland Institute is Amerika bezig zijn Nederlandse wortels te (her)ontdekken. Het vergeten archief van Nieuw-Nederland wordt vertaald naar modern Engels. Uit de notulen van vergaderingen, rechtbankverslagen, dagboeken, brieven en winkelbonnetjes van Nieuw-Nederlanders komen alleraardigste details naar voren. Dat er in 1675 nog Sinterklaas werd gevierd bijvoorbeeld, Maria van Rensselaer kocht dat jaar twee stuks ‘Sinterklaesgoet’ bij de bakker.

Bovendien ontdekken ze de nasty truth about Santa, he gets his ass kicked any time by Saint Nicholas. In the Netherlands, Saint Nicholas rules!

Bloed en heldenmoed – de slag bij Katwijk

Motti Golani (Israëlische historicus): “Geschiedenis loopt van het verleden naar het heden. Collectief geheugen loopt van het heden naar het verleden.”

Het verleden wordt steeds vaker ingehuurd om het heden ‘great again’ te maken. Poetin grijpt terug op tsaristisch Rusland, Erdogan op het Ottomaanse Rijk, IS op het kalifaat, China op het machtige Chinees Keizerrijk en Trump op de na-oorlogse dominantie van de States. De leiders streven naar een imaginaire orde gebaseerd op een geloof in gemeenschappelijke mythes.

De geschiedenis is zijn gang al gegaan, het is aan ons om er een verhaal van te maken. Daarbij is het minstens zo belangrijk de nachtmerries te herinneren als de momenten van menselijke triomf.

Een venster over ‘Hoe de duitscher de Maas overstak’ bij Katwijk, mei 1940. Waarschijnlijk het eerste vuurcontact met de Duitsers op Nederlandse bodem. Met verslagen van militairen die deelnamen aan het gevecht. Voor ons zijn het nog slechts feiten, maar voor hen was het menens. En dan de vraag die nooit weggaat…….

Moderne Tijd – Bloed en heldenmoed

korporaal Petrus Lambertus Verplak (†) 10 mei 1940 in rivierkazemat-zuid “daarom geef ik nu manmoedig mijn leven…zo laat ik aan de jongeren een edel voorbeeld achter, hoe men met moed en overtuiging een dood kan sterven voor een verheven en heilig doel”