Nederzetting Haps

Het klimaat in het paleolithicum wisselde sterk tussen koud en warm. In de laatste koude fase, rond 20.000 jaar geleden, vielen grote watervlaktes droog. Ons land lag midden op een uitgestrekte toendra. De mensen exploiteerden hun omgeving door middel van jacht. De jachtkampen vinden we nu nog terug, aanwijzingen daarvoor zijn aangetroffen bij de Kraaienbergse plassen.

Na die koude periode werd het warmer, en raakte ons nu natte land bebost. Het milieu leverde meer voedsel, en de noodzaak tot rondtrekken verminderde. Rond 10.000 jaar geleden vond in het Nabije Oosten een revolutie plaats: het telen van voedselgewassen en huisdieren werd uitgevonden. Het duurde duizenden jaren voor deze bestaanswijze Noord-Europa bereikte (overgang van mesolithicum naar neolithicum), en het ging niet zomaar. Landbouw en veeteelt moesten aangepast worden aan het koudere klimaat in Europa. Weer later deed het trekdier zijn intrede, een andere belangrijke vernieuwing.

Nadat de mens de gehele geschiedenis geleefd had van wat de natuur bood, ging men over op de productie van voedsel. Van louter consument werd de mens ook producent, met een steeds plaatsvastere bewoning. Waarschijnlijk was er in Linden-De Geest al in met middenneolithicum een nederzetting.

Ijzertijdnederzettingen zijn gevonden op de Heeswijkse Kampen, de Nielt, Cuijk-centrum (Martinuskerk en Grotestraat), Vossehol en de Beijerd en ’t Riet.

Uit archeologische opgravingen blijkt dat ook het Kampse Veld in Haps in de Brons- en Ijzertijd bewoning moet hebben gekend. Er zijn onder meer urnen, grafvelden, speerpunten en de paalgaten van een boerderij uit de ijzertijd gevonden. Tot nu toe zijn hier 23 huisplattegronden ontdekt uit de midden- en late ijzertijd. De huizen hadden een schilddak en in het midden van het huis lagen twee ingangen tegenover elkaar. Mens en dier leefden hier, weliswaar gescheiden, onder een dak.

De vondst van zo’n oude boerderij was op het moment van de ontdekking erg bijzonder. Het type boerderij dat toen is ontdekt is dan ook het Haps-type gaan heten in de Nederlandse archeologie. Inmiddels is dit type ook ontdekt op de Nielt.

ijzertijd boerderij haps

reconstructie van ijzertijdboerderij, te zien in Eindhoven museum

Met dank aan: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden en Eindhoven museum.

Oog in oog met de geschiedenis: Eindhoven museum , Rijksmuseum van Oudheden

Wilt u meedenken over dit onderwerp? Neem dan contact met ons op.